حكايت صفوان بن مهران‏

«صفوان بن مهران» كوفى- كه نام او در بيش از پنجاه كتاب معتبر ذكر شده است، مورد علاقه وجود مبارك حضرت صادق و موسى بن جعفر عليهما السلام است.

مى‏گويد: روزى به خدمت حضرت موسى بن جعفر عليه السلام آمدم، امام فرمودند:

صفوان! آن چه عمل، كار و اخلاق از تو سراغ دارم، امضاء مى‏كنم و مى‏پسندم. «1» اين حرف بسيار مهمى است؛ يعنى تو در اداره خانه، رفتار با مردم و در دينت انحرافى ندارى. من تمام اعمال تو را مى‏پسندم. تو خوب هستى. فقط يك كار تو ناپسند است. عرض كردم: كدام كارم؟ فرمودند: كرايه دادن شتر به هارون الرشيد و خانواده‏اش مى‏باشد. گفت: آقا! براى لهو و لعب، حمل مشروب، يا گردش و شكار كرايه ندادم. روزى مأمور هارون آمد، گفت: تو شتر زياد دارى، به ما كرايه بده كه ما مى‏خواهيم به حج برويم، خودم هم نرفتم كه نكند هارون به من يك حكمى كند كه من حكم اين ظالم را اجرا كنم.

چون در دوزخ، مجريان حكم ستمگران، با خود ستمگران يك جا هستند.

قرآن نمى‏گويد: چون پادشاه بود، پس بايد در طبقه هفتم برود و اين چون كارمند بود، بايد در طبقه اول جهنم برود. تمام‏ «أَدْخِلُوا ءَالَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ»

كارمندان دولت فرعون را هم با فرعون، در شديدترين عذاب قرار مى‏دهيم. من پاسبان بودم، پستچى بودم، نويسنده در دادگاه بودم و من كار مهمى در دستم نبود، اين‏ها را خدا قبول نمى‏كند. مجرى حكم ستمگر، مانند خود ستمگر عذاب مى‏شود.

گفت: من خودم با آنها نرفتم، بلكه كارگرهايم را فرستادم. امام عليه السلام فرمودند: آيا در نيّت تو اين هست كه هارون و اقوام او از مكه برگردند، تا كرايه شترهايت را بدهند؟ عرض كرد: بله. فرمود: از حركت آنان از مكه، تا برگشت آنها، همين كه مى‏خواهى اين‏ها زنده بمانند، تو هم از آنها خواهى بود و هر كه از آنان باشد، در روز قيامت با آنان در جهنم خواهد بود. اين يك گناه است كه كسى زنده و سر پا بودن ظالم را بخواهد.

اگر ما از حضرت موسى بن جعفر عليه السلام سؤال مى‏كرديم كه ملاك اين حرف شما چيست، كه آدم به اين خوبى، كه پدر شما- امام صادق عليه السلام- دوست‏دار او بود، خود شما هم به او علاقه داريد، بايد با هارون به جهنم برود؟ حضرت مى‏فرمايند:

ملاك من اين آيه است:

«وَ لَاتَرْكَنُواْ إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ و مَا لَكُم مّن دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَآءَ ثُمَّ لَاتُنصَرُونَ»

به هيچ ستمكارى ميل قلبى نداشته باشيد، كه فقط به خاطر ميل شما، آتش به شما خواهد رسيد. هيچ كارى هم براى او نكنى، فقط ميل تنها به ظالم، گناه است.